Marcel van Halteren | Manager Klant en Strategie bij Actium

‘’We kunnen inwoners nóg actiever betrekken’’

Marcel van Halteren is sociaal geograaf en inmiddels ruim tien jaar werkzaam bij woningcorporatie Actium, waarvan de laatste jaren als Manager Klant en Strategie. Actium beheert 90 procent van circa 8.600 sociale huurwoningen in Assen. Daarnaast zijn zij actief in overige delen van Drenthe en Zuidoost Friesland. Dit doet het al meer dan 100 jaar. Volgens Van Halteren is de taak van de woningcorporatie gedurende deze periode flink veranderd. ‘‘Het mooie aan een woningcorporatie vind ik dat het fysieke en het sociale domein heel sterk aan elkaar gekoppeld zijn. Woningcorporaties zijn ontstaan vanuit de gevoelde verantwoordelijkheid van gemeenten en bedrijven om inwoners en werknemers betere woonomstandigheden te bieden. Van oudsher zijn woningcorporaties tamelijk paternalistisch; wij wisten wel wat goed was voor onze huurders. Door de jaren heen is er veel veranderd. Huurders zijn veel actiever geworden en zijn gelijkwaardiger aan de verhuurder. Dat heeft ook de rol van woningcorporaties veranderd. We werken tegenwoordig niet alleen in de stad, maar ook áán de stad. Daarmee voegen we waarde toe aan de maatschappij.’’

Van beheren naar ontwikkelen

Volgens Van Halteren gaat het werk binnen een woningcorporatie over meer dan het bouwen van huizen an sich. ‘‘Het gaat over mensen, leefbaarheid en sociale structuren. De mensen waarvoor wij werken zijn inwoner, huurder, cliënt, patiënt – of heel wat anders – maar zijn bovenal mens. Binnen Actium hebben we daarom zoveel mogelijk oog voor ieder mens. Dit komt denk ik heel mooi terug in een programma als Mijn Buurt Assen.’’ Om dat goed te kunnen doen, kun je niet stilstaan. ‘‘Als ik de afgelopen tien jaren van Actium zou samenvatten, zijn wij van een beheerclub steeds meer naar een ontwikkelclub gegaan. Traditioneel gezien zijn instellingen zoals wij gericht op beheren. Maar de huidige maatschappij vraagt om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. De ontwikkelingen in de wereld, of deze nou gaan over technologie of over het klimaat, vragen om een sneller denk- en handelingsvermogen. Wij spelen hierop in door de veranderbereidheid van de medewerkers te vergroten, bijvoorbeeld via innovatielabs. Tegelijkertijd moeten we niet vergeten dat we ook de risico’s moeten blijven bewaken. Aan de ene kant blijven we daarom een risicobeheersende organisatie en aan de andere kant staan we open voor vernieuwing. En af en toe is dat best ingewikkeld.’’

De belangrijkste ontwikkelingen in de woonsector

Wat zijn dan die belangrijkste veranderingen waar Van Halteren het over heeft? Als eerste noemt hij de toenemende kwetsbaarheid van bepaalde groepen in de samenleving. ‘‘Wij zien armere groepen in de maatschappij steeds armer worden. Sociale en financiële vangnetten vallen weg. Deze groep mensen valt binnen de doelgroep van Actium. Het is daarom onze taak om deze ontwikkeling nauwlettend te volgen, want het heeft veel invloed op de wijken.’’ Een andere onafwendbare ontwikkeling is volgens Van Halteren de duurzaamheidsopgave voor (bestaande) woningen. ‘‘We moeten, hoe dan ook, van het gas af. We bewegen ons in de richting van circulaire huishoudens. En ook het gedrag van mensen is daarin belangrijk. Het bewustzijn dat we richting een duurzamere leefwereld toe moeten, proberen wij over te brengen op de bewoners.’’

De rol van Actium en de gemeente

De steeds sneller veranderende wereld heeft gevolgen voor de rol van Actium. ‘‘De relatie tussen de inwoner en de woningcorporatie is veel gelijkwaardiger geworden. Inwoners laten zich niet meer door ons vertellen hoe het zit en hoe het moet. Het is eerder andersom. Zo moet het misschien ook wel. Inwoners van de stad weten immers beter wat goed is voor hun woning of buurt dan wij.’’
‘‘Wat we ook zien, is dat de voorspelbaarheid van ons werk afneemt. De ontwikkelingen in de wereld gaan zo snel, dat we niet meer kunnen werken met langetermijnplanningen. Wij werken daarom zoveel mogelijk met scenario’s waarin ruimte is voor flexibiliteit en bijsturing. Wel hebben we daarbij een duidelijke koers voor ogen. Het is belangrijk om vast te houden aan een bepaalde identiteit. Wat zijn de kernwaarden die je als woningcorporatie en gemeente wilt vasthouden? Hoe verhoud je je tot jouw directe omgeving? Beschouw Assen daarin niet als een eiland in een oceaan die je verder niet kent. Jouw omgeving is van grote invloed op jouw kansen en mogelijkheden!’’

De identiteit en de toekomst van Assen

‘‘We moeten oppassen dat dit niet te filosofisch wordt’’, geeft Van Halteren halverwege het interview aan. We zoomen daarom in op Assen. Wat zijn de concrete kernkwaliteiten die de identiteit van Assen bepalen? En hoe ziet de toekomst van Assen eruit? ‘‘De identiteit van Assen is best moeilijk te bepalen. Het wil vaak een echte stad zijn, of hier naartoe groeien, maar de mensen waarderen juist het dorpse karakter en het feit dat alle benodigde voorzieningen op relatief korte afstand liggen. Focus daarom op kwaliteit en niet per se op groei! Wees een compact centrum voor de omliggende regio. Zorg voor een levendige binnenstad met een aantrekkelijke woonfunctie. Maak gebruik van unieke kwaliteiten zoals het Asserbos en laat bijvoorbeeld accenten hiervan terugkomen in de openbare ruimte in de stad. Dan onderscheidt Assen zich echt van de rest.’’

‘‘De bevolkingsgroei in Assen zal niet heel sterk meer zijn. Ik zou daarom focussen op de ontwikkelzones in de bestaande stad en niet te veel willen uitbreiden. Op deze manier behoud je de overzichtelijkheid in de wijken die de Assenaar zo waardeert. En hou daarbij aandacht voor de sociale functie in de wijk. Het sociale aspect van een wijkcentrum en gemeenschappelijke woonvormen die het community gevoel versterken zijn hierbij aandachtspunten.’’ Tot slot komt Van Halteren terug op de rol van de inwoners. ‘‘Maak gebruik van hen! Wij kunnen mensen, veel meer als dat we momenteel doen, meenemen in processen. Inwoners maken de stad. Zet ze daarom echt aan het stuur. Maak ze eigenaar. Dit is eng – en soms ook nieuw – maar het kan wel. Op deze manier krijgen we echt sterke wijken.’’

Marcel van Halteren