Samen aan de slag in uw buurt

De huizen in de Vallei zijn allemaal ongeveer vijftig jaar geleden gebouwd. In de loop van die vijftig jaar hebben meerdere bewoners al veel aan energiezuinigheid gewerkt. Maar er kan nog veel meer.

Daarom hebben enkele bewoners de koppen bij elkaar gestoken en gepeild in hoeverre bewoners hier interesse in hebben. Met veel enthousiasme zijn we aan de gang gegaan:

• Elkaar informeren over gratis advies; Fixteam, energiecoaches, Energieloket;
• Wat kan ik leren van ervaringen van andere bewoners.

In de komende maanden zullen we elkaar blijven informeren over subsidies en leveranciers van energiebesparende producten (glas, spouwmuur, grond, enz.)

In de Houtlaan in Assen werken bewoners samen aan een ambitieus doel: het verminderen van de CO₂-uitstoot in de wijk met 50% in 2030, in lijn met het oorspronkelijke overheidsbeleid. Het initiatief ontstond in 2018 na een presentatie over duurzaamheid tijdens een VvE-vergadering. Een groep betrokken bewoners richtte daarop de werkgroep Houtlaan Minder op de Meter op om de energietransitie concreet vorm te geven.

Een belangrijke vraag was hoe bewoners te overtuigen om te investeren in verduurzaming. Met behulp van een provinciale subsidie werd in 2020 een studie uitgevoerd naar het lokale elektriciteitsnet. Hieruit bleek dat het netwerk onvoldoende was voor de beoogde energietransitie. Deze onderbouwing leidde ertoe dat Enexis in 2022 het stroomnet verzwaarde, een cruciale stap voor verdere maatregelen.

Bewoners worden actief betrokken via enquêtes, nieuwsbrieven en wijkbijeenkomsten. Op het centrale grasveld zijn demonstraties georganiseerd van zonnepanelen en warmtepompen, en via open-huizenroutes konden bewoners installaties bij elkaar bekijken. Inmiddels heeft 80% van de woningen zonnepanelen en beschikt circa 30% over een warmtepomp. Daarnaast stappen steeds meer bewoners over op elektrische auto’s en wordt gewerkt aan energieopslag en een toekomstige energiegemeenschap.

De inspanningen werpen hun vruchten af: de gemiddelde CO₂-uitstoot per huishouden daalde al met 40%. Bovendien hebben de bijeenkomsten geleid tot meer sociale samenhang in de wijk, met nieuwe gezamenlijke activiteiten. Hoewel de overstap naar warmtepompen nog uitdagingen kent, is de wijk duidelijk op weg naar een duurzamere toekomst.

In Messchen hebben bewoners het initiatief genomen om samen werk te maken van de warmtetransitie. Het doel is om de buurt te ondersteunen bij het verduurzamen van woningen en zo toe te werken naar een schone en betaalbare energievoorziening. De nadruk ligt op het delen van betrouwbare informatie, het uitwisselen van kennis en ervaringen en het organiseren van concrete acties, zoals collectieve inkoop.

Het initiatief ontstond op aandringen van een buurtbewoner die ook professioneel betrokken is bij de energietransitie. Hoewel veel bewoners individueel al stappen zetten, was de overtuiging dat gezamenlijke inzet meer effect en samenhang oplevert. Al snel werd duidelijk dat er vooral behoefte was aan kennis: bewoners zochten houvast om goed onderbouwde keuzes te maken over verduurzamingsmaatregelen.

Andere buurtbewoners werden betrokken via informatieavonden, folders en nieuwsbrieven. Deze aanpak leverde inmiddels ruim tachtig aanmeldingen op binnen een buurt van circa 360 woningen. Tegelijkertijd is er het besef dat communicatie structureler en planmatiger kan, met vaste contactmomenten en professionele ondersteuning om betrokkenheid en enthousiasme verder te vergroten.

Een belangrijke eerste stap die bewoners elkaar aanraden is isolatie in brede zin, met speciale aandacht voor HR++ glas en waterzijdig inregelen. In de buurt zijn woningen professioneel doorgelicht op energieprestatie en voorzien van maatwerkadviezen. Op basis daarvan lopen nu collectieve acties voor HR++ glas en wordt gekeken naar gezamenlijke aanpak van waterzijdig inregelen. Thema’s als warmtepompen en thuisbatterijen staan nadrukkelijk op de agenda voor de komende jaren.

De uitvoering kent uitdagingen, zoals het onoverzichtelijke speelveld van partijen in de energietransitie en trage dataverzameling. Ondersteuning van de gemeente Assen, onder meer bij communicatie, zaalhuur en drukwerk, is daarom van grote waarde. Het delen van kennis en ervaringen tussen wijken kan deze gezamenlijke opgave verder versterken.

Met onze werkgroep hebben we drie doelen die we willen bereiken:

• Met een Fix-team van en voor wijkbewoners, die dat niet zelf kunnen, helpen met het direct uitvoeren van kleine, eenvoudige energiebesparende maatregelen;
• Bewoners helpen met het vraagstuk van verduurzaming (energiebesparing) van hun huis;
• Samen met de gemeente nadenken over een gasloze en duurzame toekomst voor onze wijk.

Assen Oud-Zuid is een grotendeels in de jaren ’20 gebouwde wijk, met veel vrijstaande woningen. Waarvan bijna 130 een monumentale status hebben. Verduurzaming van het woningbezit is dus op z’n minst een ‘uitdaging’ te noemen.

Met ons fix-team helpen we bewoners die zich hiervoor aanmelden met het uitvoeren van eenvoudige maatregelen. De lage materiaalkosten worden door de gemeente vergoed. We flyeren regelmatig in de wijk en organiseren informatiebijeenkomsten over onder meer zonnepanelen, binnenklimaat, isolatiemaatregelen en warmtepompen voor alle bewoners die hier belangstelling voor hebben. Vaak organiseren we deze bijeenkomsten in samenwerking met de gemeente en Natuur en Milieu Federatie Drenthe.

We hebben voor de tweede keer een collectieve inkoop van zonnepanelen georganiseerd. Ook was er een ‘Warme huizenroute’, waarbij bewoners hun ervaringen met elkaar konden delen. Wat werkt goed, wat juist niet? Wat kost het en wat levert het op? Daarnaast deden ongeveer 50 woningen mee aan een pilot van de gemeente met een digitale woningscan en een persoonlijk energieadvies.

De komende periode gaan we enthousiast door. Tegelijkertijd willen we graag met de gemeente in gesprek over een gasvrije toekomst en een CO₂-neutraal Assen in 2040. Wat betekent dat voor onze wijk? En welke mogelijkheden zijn er voor onze soms lastig te verduurzamen woningen in Assen Oud-Zuid?

Als werkgroep hopen we een bescheiden bijdrage te leveren aan energiebesparing en een duurzame toekomst. Dat doen we met veel plezier. Maar misschien nog wel leuker en belangrijker zijn de contacten die ontstaan tijdens de bijeenkomsten en huisbezoeken. Zo leren bewoners elkaar beter kennen en ontstaan er nieuwe contacten in de wijk en in de straat.